LESINDO.COM – Ana wektu nalika urip ora njaluk panggung. Ora butuh rame, ora butuh swara banter kanggo mbuktekake yen awake dhewe ana. Ing sela-sela kesibukan sing kerep dadi ukuran “urip”, ana ruang sepi sing kadhang dilalekake—padahal ing kono, manungsa nemokake awake dhewe kanthi luwih jujur.
Meneng, ing tradhisi Jawa, ora tau dianggep kosong. Wening dudu sepi sing garing, nanging sepi sing kebak isi. Ing kono, ati ora mung meneng, nanging diajak bali—eling marang dalan sing wis kapilih, lan nimbang maneh apa sing sejatine digoleki.
Esuk teka kaya biasane. Srengenge munggah saka wetan tanpa seremoni. Angin nyapu alus ing kulit, ora nate protes sanadyan ora digatekake. Nanging, ana sing beda ing njero. Rasa sing biyen rame, saiki kaya wiwit alon-alon ngendhaleni awake dhewe.
Kadhang, rasa iku gumregah tanpa sebab sing cetha. Ana sing ngganjel, ana sing kepengin uwal. Nanging ora kabeh kudu diudhari nganggo tembung. Ora kabeh kudu dijlentrehake marang donya. Ana wektu nalika rasa cukup dirasakake wae—tanpa diadili, tanpa dipaksa dadi terang.
Ing jaman sing kebak bandhing-bandhing, manungsa kerep kesasar ing dalan wong liya. Nglirik uripé liyan, banjur alon-alon lali marang dalané dhewe. Padahal saben uwong wis nduwé garis urip sing beda. Ora kudu padha kanggo diarani pantes.
Saka meneng, kawruh tuwuh. Ora kanthi cepet, nanging mesthi. Ati dadi luwih wening, ora kesusu, ora kebawa swara njaba sing asring mung rame tanpa arah. Ing kono, manungsa sinau ngrungokake—dudu mung swara njaba, nanging swara sing luwih alus saka njero batin.
Pitutur lawas isih nggema, senadyan kadhang ora kasumurupan: wanita kuwi wani ditoto, nanging uga bisa nata. Tegese ora mung dadi obyek sing diatur, nanging subyek sing nduwé daya kanggo ngatur uripe dhewe. Ngerti papan, ngerti wektu, lan luwih penting maneh—ngerti rasa.
Urip ora kabeh kudu diuber. Ana sing kudu ditampa kanthi legawa, ana sing kudu dilakoni kanthi tanggung jawab. Mundur sethithik kadhang dudu tandha kalah, nanging cara kanggo ndeleng arah kanthi luwih cetha.
Iki dudu prakara sapa sing luwih cepet tekan tujuan. Nanging kepiye carane mlaku kanthi eling. Ora kesasar amarga kepengin padha karo liyan, nanging tetep dadi awake dhewe—sing sejati.
Nalika ati wis ora maneh rame, bandhing-bandhing ora dadi beban. Karep sing ora ana enteke wiwit kendho. Sing kari mung rasa cukup—alus, nanging jero.
Ing pungkasane, urip iki pancen prasaja: babagan rasa. Nalika manungsa wis bisa ngrasakake kanthi jujur, ora ana maneh kabutuhan kanggo dadi wong liya. Cukup dadi awake dhewe—sing wani nata uripe, lan uga gelem ditata dening rasa. (Arn)
