Ing tengahing urip sing tansah obah, manungsa kerep keseret dening kepinginan. Ana sing digayuh, ana sing dikarepake, lan ana sing dipesthekake kudu diduweni. Nanging ora kabeh sing dikarepake iku dadi kagungan. Ing kono, kawicaksanan Jawa maringi pepeling alus nanging jero: “yen wis ana syukurana, yen durung ana entenana kanthi sabar.”
Syukur dudu mung ucapan, nanging rasa sing tuwuh saka pangerten yen apa sing wis ana iku wis cukup kanggo nguripi ati. Wong sing bisa syukur ora bakal kesrakat dening bandha, amarga dheweke ngerti rasa cukup iku luwih larang tinimbang rasa duwe. Dene sabar, ora mung ngenteni tanpa tumindak, nanging nglakoni urip kanthi tenang, tanpa kesusu, percaya yen saben wektu wis ana garise dhewe-dhewe.
Ing sawijining wektu, urip uga ngajari bab ngeculake. Ana sing teka, ana sing lunga. Ana sing tau dadi cedhak, banjur dadi kenangan. Ing kene, manungsa diajak sinau legowo. “Nek wis lungo lalikna kanthi legowo, yen ilang ikhlasna kanthi ati sing nrimo.” Ukara iki ora mung tembung, nanging laku sing abot ditindakake.
Legowo iku ora ateges ora krasa lara, nanging wani nampa kasunyatan tanpa dendam. Ikhlas iku ora ateges ora kelingan, nanging ora maneh ngiket ati marang sing wis ora dadi bagiannya. Nalika manungsa bisa ngeculake kanthi jembar dhadha, ana papan anyar ing batin sing kebak katentreman.
Saka kono, manungsa banjur sinau ngerti watesing karep. Ora kabeh sing dikarepake kudu dadi duweke. Karep tanpa wates mung bakal nuwuhake sangsara, amarga ati tansah kroso kurang. Nanging nalika wong wis bisa ngendhaleni kepinginan, dheweke bakal luwih bebas. Bebas saka rasa iri, bebas saka rasa gumunan marang sing ora diduweni.
Ing desa-desa Jawa, kawicaksanan iki ora mung dadi pitutur, nanging dadi laku saben dina. Ing pasuryan para sepuh sing kebak kerut, katon tentrem sing ora bisa dituku. Dheweke wis ngalami akeh kelangan lan kaparingan, nanging ora gumedhe nalika nduweni, lan ora remuk nalika kelangan.
Urip pungkasane dudu bab sepira akehe sing bisa diklumpukake, nanging sepira jembar ati bisa nampa. Ing kono, filosofi nrimo ing pandum dadi dhasar urip sing ora mung nglegakake ati, nanging uga ngluhurake budi.
Amarga sejatiné, sing digoleki manungsa dudu mung bandha utawa kamulyan, nanging rasa tentrem sing manggon ing jeroning ati. Lan tentrem iku mung bisa tuwuh nalika manungsa wis bisa urip kanthi syukur, sabar, lan ikhlas—nglakoni urip apa anané, tanpa kelangan rasa syukur marang sing wis pinaring.
Ing pungkasane, urip iki mung mampir ngombe. Sing dadi bekal dudu apa sing digawa, nanging apa sing dirasakake: tentreming ati, lan katentreman batin sing ora owah sanadyan kahanan owah.
